Van onze redactie

Een groep senioren is op 13 februari ontvangen door rechter mevrouw mr. L.C. Bosch in de rechtbank aan het Guyotplein te Groningen. De ‘meet the judge’ (ontmoet de rechter) was georganiseerd door Groningen Plus als vervolg op de bijeenkomst ‘Praat met een advocaat’, een week eerder.

Klik hierop om naar het geluidsbestand te gaan.

Mevrouw Bosch is kinderrechter. Kinderrechter ben je – zo leerde de groep – niet heel je leven. Rechters rouleren over de verschillende sectoren van de rechtbank. Zij gaf een overzicht van de verschillende soorten zaken die bij de rechtbank voorkomen. Zoals civiele zaken – van kleine ruzies over een erfafscheiding tot grote zaken, waar miljoenen op het spel staan. Of strafzaken – de grote meerderheid zijn ‘kleine’ (maar heel vervelende) zaken, zoals vechtpartijen en inbraken. Die worden behandeld door de politierechter; hij of zij kan maximaal een jaar gevangenisstraf opleggen. De grotere zaken worden behandeld door een meervoudige strafkamer, met drie rechters.

Een verdachte bij een strafzaak krijgt te horen dat hij of zij het recht heeft om te zwijgen. Minder bekend is dat verdachten niet strafbaar zijn als zij onwaarheid spreken of liegen. Dat is een groot verschil met getuigen, die onder ede een valse verklaring afleggen. Dat komt ze duur te staan. Het kan in – uitzonderlijke – gevallen ertoe leiden dat zij onmiddellijk vastgezet worden. Een rechter, aldus mevrouw Bosch, zal dan eerst de verdachte herhaalde malen gevraagd hebben of de afgelegde verklaring juist is en zal de verklaring van de verdachte op schrift laten zetten door de griffier en laten voorlezen.

De bezoekersgroep kreeg een half uur lang informatie over alle mogelijke zaken en kon op elk moment vragen aan rechter Bosch stellen. Deze publieksservice kan door een groep bij de rechtbank worden aangevraagd.

Vervolgens maakten de deelnemers een strafzitting bij de politierechter mee. Een jonge man stond terecht die een autoruit had vernield. Hij reed op de fiets op een rotonde en had zich fors geërgerd aan het rijgedrag van een automobilist. Dat lijkt een eenvoudige zaak, maar er kwam nogal wat bij kijken: stoornissen als ADHD en PDD-NOS, medicijngebruik, er stond nog een voorwaardelijke straf van een maand, het gedrag was verbeterd, op school ging het goed, maar hij was nog bezig met een taakstraf van 84 uur. De officier van justitie vroeg de rechter of de moeder van de verdachte ook iets mocht zeggen. De rechter reageerde met de opmerking dat zoiets erg ongebruikelijk is, maar stond de moeder toe iets te zeggen over het gedrag van haar zoon. Een betere advocaat dan deze moeder is nergens te vinden.

Foto: Seniorenkrant Groningen

Je kon merken dat de rechtbank inspeelde op de aanwezigheid van geïnteresseerd publiek. De officier van justitie liet met haar vraag zien dat zij niet past in de karikatuur van een brombeer en scherpslijper die alleen maar iets ten nadele van een verdachte wil horen. De rechter legde de verschillende stappen van de zitting haarfijn uit. De advocaat lichtte de omstandigheden van de feiten toe vanuit het oogpunt van de verdachte. Dit educatieve hoogstandje maakte de impact voor de verdachte niet minder. Hij kreeg een taakstraf van 20 uur. De voorwaardelijke straf werd verlengd met een proefperiode van een jaar. En hij moet 70 euro betalen voor de kapotte autoruit.

De groep deelnemers verruilde de rechtbank voor een café in de buurt en deed de rechtszaak nog eens dunnetjes over. En dan te bedenken dat zij al om 9.00 uur ’s morgens in de regen op de stoep van de rechtbank stonden. Leuk om met elkaar op stap te gaan en je te verdiepen in een sector waar je – gelukkig – niet elke dag mee te maken krijgt.